İşçi ve işveren uyuşmazlıklarında hukuki destek
İş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte kıdem, ihbar, fazla mesai ve izin alacakları gündeme gelir. Bu alacaklar için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; bazı başvurular kısa sürelere bağlıdır.
Kırıkkale avukat kadrosuyla Kuzucu Hukuk Bürosu; işçilik alacakları ve işe iade taleplerinde işçi ve işverenlere, arabuluculuk aşamasından itibaren hukuki destek vermektedir.
İşçilik alacakları
İş sözleşmesinin sona ermesiyle işçinin talep edebileceği alacaklar, sözleşmenin kim tarafından ve hangi sebeple feshedildiğine göre değişir.
| Alacak | Dayanak | Not |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | 1475 s.K. m.14 | En az bir yıl çalışma ve kanunda sayılan fesih hâllerinden biri aranır; her tam yıl için 30 günlük brüt ücret. |
| İhbar tazminatı | 4857 s.K. m.17 | Bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihte; kıdeme göre iki ile sekiz hafta arası ücret. |
| Fazla çalışma ücreti | 4857 s.K. m.41 | Haftalık 45 saati aşan çalışma, saat ücretinin yüzde elli fazlasıyla ödenir. |
| Yıllık izin ücreti | 4857 s.K. m.59 | Kullanılmayan izinlerin ücreti, sözleşme sona erdiğinde ödenir. |
Kıdem tazminatının hesabında son brüt ücretin yanında yol, yemek ve düzenli ödenen ikramiye gibi yan haklar da dikkate alınır.
Dava şartı arabuluculuk
Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur (7036 s.K. m.3).
- BaşvuruBaşvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.
- GörüşmelerArabulucu, görevlendirmeden itibaren üç hafta içinde süreci sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir.
- AnlaşmaAnlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi düzenlenir; üzerinde anlaşılan konularda sonradan dava açılamaz.
- AnlaşamamaSon tutanak düzenlenir ve dava açılabilir. İlk toplantıya geçerli bir mazereti olmadan katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur.
İstisna: İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davaları dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir.
İşe iade davası
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçinin sözleşmesi, geçerli bir sebep gösterilmeden feshedilemez (4857 s.K. m.18).
- Süre: Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır (4857 s.K. m.20).
- Dava: Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.
- İspat: Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir.
- Sonuç: Feshin geçersizliğine karar verilirse işçi, kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır (4857 s.K. m.21).
İşverence işe başlatılmayan işçiye, en az dört en çok sekiz aylık ücreti tutarında iş güvencesi tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücreti ödenir.
İspat ve deliller
İşçilik alacaklarında çalışma süresi, ücret ve fazla çalışma çoğu zaman tanık ve belgelerle birlikte ispatlanır. Başlıca deliller şunlardır:
- SGK hizmet dökümü ile işe giriş ve işten çıkış bildirgeleri
- Ücret bordroları ve banka hesap hareketleri
- İşyeri giriş-çıkış kayıtları, puantaj ve vardiya çizelgeleri
- Yazışmalar, e-postalar ve işe ilişkin mesaj grupları
- Aynı dönemde çalışmış iş arkadaşlarının tanıklığı
İmzalı bordroda fazla çalışma tahakkuku bulunuyorsa, daha fazla çalışıldığının yazılı delille ispatı gerekebilir. Bu nedenle bordrolara itiraz kaydı düşülüp düşülmediği önem taşır.
İş hukuku hakkında merak edilenler
Yanıtlar genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.
Kıdem tazminatı almak için ne kadar çalışmış olmak gerekir?
Aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak ve sözleşmenin kanunda sayılan hâllerden biriyle sona ermesi gerekir. Kural olarak her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret tutarında tazminat ödenir (1475 sayılı Kanun m.14).
İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?
Kural olarak hayır. Ancak ücretin ödenmemesi ya da çalışma koşullarının uygulanmaması gibi haklı nedenlerle sözleşmeyi fesheden işçi kıdem tazminatına hak kazanır (4857 sayılı Kanun m.24). Emeklilik ve askerlik nedeniyle ayrılma gibi kanundaki özel hâller de saklıdır.
İşçilik alacaklarında zamanaşımı ne kadardır?
Kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatı, yıllık izin ücreti ile fazla çalışma dahil ücret alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir. Süre, kural olarak sözleşmenin sona erdiği ya da alacağın muaccel olduğu tarihten başlar.
Arabuluculuk toplantısına katılmazsam ne olur?
Geçerli bir mazeret olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, sonradan açılan davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez (7036 sayılı Kanun m.3).
Diğer çalışma alanları
Gayrimenkul ve kira
Tapu iptali ve tescil, kira bedelinin tespiti, tahliye ve ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davaları.
Miras hukuku
Mirasçılık belgesi, mirasın reddi, tenkis ve muris muvazaası davaları ile terekenin paylaşımı.
İşçilik alacaklarınızı birlikte değerlendirelim
İş sözleşmesi, bordrolar, SGK hizmet dökümü ve fesih bildirimiyle büroda görüşme için randevu alabilirsiniz.
Zafer Cd. Uslu İşhanı Kat: 1/11, Merkez / Kırıkkale · kuzucu_hukuk@hotmail.com