Miras ve tereke uyuşmazlıklarında hukuki destek
Mirasın açılmasıyla birlikte bazı haklar kısa sürelere bağlanır. Mirasın reddi için üç aylık, tenkis için bir yıllık süre kaçırıldığında bu haklar kural olarak kaybedilir.
Kırıkkale avukat kadrosuyla Kuzucu Hukuk Bürosu; mirasçılık belgesi alınması, mirasın reddi, saklı payın korunması, muris muvazaası ve terekenin paylaşımı konularında mirasçılara hukuki destek vermektedir.
Yasal mirasçılar ve paylar
Vasiyetname yoksa miras, kanunda belirlenen zümre sistemine göre paylaştırılır. Sağ kalan eşin payı, hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre değişir (TMK m.499).
| Zümre | Mirasçılar | Sağ kalan eşin payı |
|---|---|---|
| Birinci zümre | Altsoy: çocuklar, onlar yoksa torunlar (TMK m.495) | Mirasın dörtte biri |
| İkinci zümre | Ana, baba ve onların altsoyu (TMK m.496) | Mirasın yarısı |
| Üçüncü zümre | Büyükana, büyükbaba ve onların altsoyu (TMK m.497) | Mirasın dörtte üçü; bu zümre de yoksa tamamı |
Bir zümrede mirasçı bulunması, sonraki zümrelerin mirasçı olmasını engeller. Evlilik dışı çocuklar da baba yönünden soybağı kurulmuşsa evlilik içi çocuklarla eşit mirasçıdır (TMK m.498).
Mirasçılık belgesi ve mirasın reddi
Mirasın açılmasının ardından yapılacak ilk işlemler, mirasçıların ve terekenin tespit edilmesidir.
- Mirasçılık belgesiMirasçılar, sulh hukuk mahkemesinden ya da noterden mirasçılık belgesi (veraset ilamı) alarak tereke üzerindeki haklarını gösterebilir (TMK m.598).
- Terekenin tespitiMirasbırakanın taşınmazları, banka hesapları, araçları ve borçları tespit edilir; borçların varlıktan fazla olup olmadığı değerlendirilir.
- Mirasın reddiYasal mirasçılar, ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla mirası reddedebilir (TMK m.605, m.606, m.609).
- Hükmen retÖlüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aciz hâli açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605/2).
Dikkat: Ret süresi içinde terekeye ait malları satmak, kullanmak ya da tereke işlerine olağan yönetimin dışında karışmak, mirası reddetme hakkının kaybedilmesine yol açabilir (TMK m.610).
Saklı pay ve tenkis
Mirasbırakan, malvarlığının saklı paylar dışında kalan kısmında vasiyetname veya miras sözleşmesiyle serbestçe tasarruf edebilir (TMK m.506).
- Altsoy: Yasal miras payının yarısı saklı paydır.
- Ana ve baba: Her biri için yasal miras payının dörtte biri saklı paydır.
- Sağ kalan eş: Altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olursa yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü saklı paydır.
- Kardeşler: 2007 yılındaki kanun değişikliğiyle kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır.
Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir. Dava hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl geçmekle düşer (TMK m.571).
Muris muvazaası
Mirasbırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla bir taşınmazı gerçekte bağışlamak istediği hâlde tapuda satış gibi göstermesine muris muvazaası denir. Yargıtay'ın 01.04.1974 tarihli içtihadı birleştirme kararıyla bu tür işlemlerin iptali istenebilir.
- Dava, tapu iptali ve tescil davası olarak asliye hukuk mahkemesinde açılır.
- Saklı payı olsun olmasın, mal kaçırılan her mirasçı dava açabilir.
- Dava açmak herhangi bir hak düşürücü süreye veya zamanaşımına bağlı değildir.
- Satış bedelinin gerçekten ödenip ödenmediği, taşınmazın değeri ile tapudaki bedel arasındaki fark ve mirasbırakanın gerçek iradesi birlikte değerlendirilir.
Tapu iptali davalarına ilişkin genel bilgi için gayrimenkul ve kira sayfasına bakabilirsiniz.
Miras hukuku hakkında merak edilenler
Yanıtlar genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.
Mirası reddetmek için ne kadar süre var?
Yasal mirasçılar için süre, mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren üç aydır (TMK m.606). Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır.
Mirasçılık belgesi nereden alınır?
Sulh hukuk mahkemesinden ya da noterden alınabilir (TMK m.598). Belgede mirasçılar ve miras payları gösterilir; belgenin iptali her zaman istenebilir.
Babam evini kardeşime satış gibi gösterip devretti, ne yapabilirim?
Devrin mal kaçırma amacıyla yapıldığı ispatlanırsa, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açılabilir. Bu dava herhangi bir süreye bağlı değildir; satış bedelinin gerçekte ödenip ödenmediği gibi deliller önem taşır.
Miras kalan taşınmaz nasıl paylaşılır?
Mirasçılar anlaşırsa paylaşma sözleşmesiyle paylaşım yapılabilir. Anlaşma sağlanamazsa dava şartı arabuluculuğun ardından sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açılır; taşınmaz aynen bölünür ya da satılarak bedeli paylaştırılır.
Diğer çalışma alanları
Gayrimenkul ve kira
Tapu iptali ve tescil, kira bedelinin tespiti, tahliye ve ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davaları.
Aile hukuku ve boşanma
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, velayet, nafaka, mal rejiminin tasfiyesi ve 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirleri.
Miras sürecini birlikte planlayalım
Ölüm belgesi, nüfus kayıt örneği, tapu kayıtları ve varsa vasiyetnameyle büroda görüşme için randevu alabilirsiniz.
Zafer Cd. Uslu İşhanı Kat: 1/11, Merkez / Kırıkkale · kuzucu_hukuk@hotmail.com